meer cantates voor de vijfde zondag na pasen (Rogate)

  bwv 87 bisher habt ihr nichts gebeten in meinem Namen


Wikipedia:


Zondag Rogate, ook wel bidzondag genoemd, is in de christelijke jaarkalender de naam voor de vijfde zondag na Pasen. Hierdoor is zondag Rogate ook de laatste zondag voor Hemelvaart. In de Katholieke Kerk worden de dagen tussen Rogate en Hemelvaart de kruisdagen genoemd.

De naam Rogate is afgeleid van het Latijnse woord voor bid. De zondag kreeg deze naam doordat op deze zondag in de Katholieke Kerk gebeden werd voor een goede opbrengst van het land. Door de reformatie zou dit gebruik later overgenomen worden op de Biddag voor gewas en arbeid.



Cantate 86 is bedoeld voor zondag 14 mei 1724, voor zondag Rogate. Ergens anders lees ik ook nog dat dit feest door de christelijke kerk ingelijfd is als voortzetting van heidense veldprocessies die tot in de vierde eeuw gangbaar waren.


In de cantate komt Jezus direkt aan ‘t woord en wat hij zegt komt rechtstreeks uit het Evangelie van Johannes (vers 16). Het is een arioso met een plechtig karakter; een motet-achtig, polyphoon, quasi-vocaal vijfstemmig deel, gevormd door de violen tezamen met de vocale partij. 


De alt-aria vervolgens (2) is ingebed in een virtuose vioolpartij die een volkomen andere weg volgt dan de solist. Maar de in de tekst genoemde stekeligheden (rozen hebben doornen) zijn duidelijk hoorbaar in de figuren van de viool. 


Een groot contrast vormt het met het daarna volgende sopraankoraal, solistisch dit keer met mooie dansante omspelingen van twee oboe's d'amore. 


En vervolgens en kort en simpel recitatief maar wel met duistere harmonieën omgeven die uitdrukking geven aan de woorden dat de beloften der wereld niet altijd worden ingelos. Maar inmiddels horen we ook het hoge register van de zangstem en melodische versieringen die teglijkertijd het vooruitzicht van vreugde bieden. 


In de tenor aria (5) is, en dat is een tegenstelling met die van de alt, de concertante viool nu juist een anticiperen op de vocale motieven die in die aria verder worden ontwikkeld. Het is voortdurend parafraseren, herscheppen, herhalen, we kunnen ook zeggen; prediken. Zoiets kan een symbolische betekenis hebben in die zin dat het de zekerheid van God’s hulp die in de tekst zo benadrukt wordt, representeert. 


'Gott hilf gewiss'


De ons onbekende tekstdichter verklaart dat wij allen vertrouwen in God moeten hebben, en opdat we het beter zullen onthouden voegt hij daar nog wat overbekende zegswijzen aan toe. Er mag dan discrepantie lijken te bestaan tussen het maken en het nakomen van beloftes maar hij biedt ons het inzicht dat we moeten wachten op het juiste moment. 


Een nogal gewone, maar toch wel een mooie cantate vind ik het. Die alt die zich een weg moet banen door allerlei stekeligheden, een zelfverzekerde tenor. En ach, wat kan het een verademing zijn; bij Rilling horen we een echte sopraan i.p.v. de gebruikelijke countertenor, en als die sopraan Helen Watts heet is het werkelijk prachtig. En nu eens even geen jongenssopraantje en ook geen hysterische Kurt E.









de volgende cantate is BWV 37 >>  de cantates de cantates de cantates