meer cantates voor de dertiende zondag na Trinitatis

bwv 77 du sollt Gott, deinen Herren, lieben

bwv 164 ihr, die ihr euch von Christo nennet



Gebaseerd op een uit drie strofen bestaand lied van Konrad Hubert, met daarbij een aanvullende strofe. De eerste en de laatste zijn tekstueel volledig overgenomen met hun eigen koraalmelodie, de twee binnenste delen zijn door een onbekende tekstschrijver omgewerkt tot recitatieven en aria's. 

Dit is opnieuw een koraalcantate, waarbij Bach in de opening zoals te doen gebruikelijk de melodie aan de sopranen geeft, deze is zin voor zin ingebed in concertante muziek met een geheel eigen thematiek. Dirigent John Eliot Gardiner noemt de moeilijkheden bij de uitvoering en vergelijkt vervolgens deze koraalfantasie met de schoonheid van een antieke ring. De schittering van het juweel, die op zichzelf al buitengewoon mooie koraalzetting van de hymne, ze loopt steeds gevaar verduisterd te worden door de overweldigende schoonheid van de orkestrale zetting, de energie van die stuwende kracht, de vindingrijkheid van de symfonische ontwikkeling. Maar liefst negen instrumentale ritornello’s zijn het die zich uitstrekken van vijf tot vierentwintig maten. M.a.w. het is misschien wel wat veel van het goede.

Van een heel grote schoonheid is de alt-aria 'Wie furchtsam wanken meine Schritte'. Bach heeft een motief gevonden dat op en neer beweegt in een syncopisch ritme, timide klinkt het en onzeker. Het gebruik van gedempte violen (con sordino) en het pizzicato van de lagere instrumenten versterken deze indruk nog eens. Een sterk contrast hiermee vormt de tweede aria, een duet voor tenor en bas met daarbij twee obligate hobo's, hetgeen een grote zekerheid uitstraalt. De hobo's met hun warme toon vergezellen muzikaal eensgezind de stemmen op weg naar eenzelfde eindbestemming; ze spelen beurtelings om elkaar heen zonder elkaar ooit uit het oog te verliezen. 

Murray Young zegt over de alt-aria: ‘It is an aria of great beauty, but seems, perhaps, too long with it's slow tempo and da capo’. Maarten 't Hart vindt dit juist een van de allermooiste aria's, een schitterend voorbeeld van wat Vestdijk 'onmeewarige geduldigheid' heeft genoemd. 

“Deze aria kan niet langzaam genoeg worden uitgevoerd (Richter neemt hem goddank heel traag). Alleen al het feit dat het maar doorgaat, tien minuten lang, maakt dit één van de meest grandioze stukken die Bach gecomponeerd heeft. Overigens is deze aria sterk verwant met de beelschone sopraanaria uit BWV 105.” 







 


 


De mailbox van 14 september 2007 (van Sjors uit Leeuwarden):

Wat is er in godsnaam mis met het openingskoor van ‘Allein zu dir, Herr Jesu Christ?’ Ik heb 2 uitvoeringen van BWV 33, de ene van Suzuki, 4 minuten en 19 seconden de andere van Harnoncourt/Leonardt 33 seconden trager. Het punt is dat voor mijn gevoel het koor veel te lomp (dom) is voor deze vrolijke up-tempo orkestpartij met als dieptepunt de onnavolgbare lelijke toonverlaging van het koor bij de tekst ” Der mir aus Nöten helfen kann”. Het koor bij Harnoncourt/Leonardt is dankzij die valse rotjochies sowieso al een drama maar bij de speedmetal uitvoering van Suzuki hoor je de koorleden ook al denken: is dit wel muziek van de almachtige Bach? Had hij een offday bij het schrijven van dit openingskoor? De voorlopige uitslag van het lelijkste openingskoor: met stip, BWV 33, ‘Allein zu dir, Herr Jesu Christ’. Nu nog even de uitvoeringen van Richter en Rilling beluisteren. 

 

Groeten uit Leeuwarden, 

George (=Sjors oa. regenmeter van strandje.nl) Sinnema 

 

(motto van de week: Suzuki is zo gek nog niet) 



 


Zondagochtend is een mooi tijdstip voor cantates en ook een goed moment om Sjors te antwoorden, het is 23 september 2007; 


Beste regenmeter, 

En wat vond je dan van Richter en Rilling? Ik denk niet veel moois. Het schijnt moeilijk te zijn hier iets van te maken en het is ook moeilijk om te zeggen waarom dat zo is. Orkestpartij lijkt niks mis mee, niet anders dan al die andere muzieken die eigenlijk altijd volkomen los van dat koraal hun goddelijke gang gaan. En waarom lukt het dan niet? 

Gisteren heb ik dan de enige uitvoering gekocht die wel bevalt. Deze maand nieuw in de winkel; "Gardiner's cantate pilgrimage vol 6" en deze eindigt met BWV 33. En jawel; het is prachtig maar waarom? Het tempo is hetzelfde als bij Richter (4.30, 2 seconden verschil) maar het lijkt allemaal veel sneller en dan is die eikenhouten rechttoe-rechtaan stijl van Richter prachtig om te vergelijken met deze uitvoering. En luister dan weer naar de kinderen (van Leonhardt) en het is of de spanning eraf druipt; ja kinderen nu moeten wij, zo geforceerd is het alles hier. En bij Rilling is de grote lijn foetsjie, het is rommelig. En dan is daar Gardiner en ineens horen we muziek. Het verschil zit volgens mij hierin dat ze goed kunnen zingen in 't Verenigd Koninkrijk. De stem kunnen gebruiken als ware het een instrument en zodoende tezamen met het instrumentale aandeel een samenhangend geheel kunnen smeden. Ja, het is mooi. En de alt-aria is daarna superlangzaam; Wie furchtsam wankten.....Maarten 't Hart zal tevreden zijn, dat voorspel ik je. 

Goed als ik jouw mail publiceer? En verder uitweiden? 

En wil je aub eens schrijven waarom jij, niet-christen zijnde ineens tot Bach gekomen bent? 




Grote roerganger, 

Johan 




Overigens heeft Sjors deze laatste vraag beantwoord in een herderlijk schrijven via de mail zie 
deze link naar het artikel 'Niet christen zijnde tot Bach gekomen'. En wie de alt-aria wil horen die beluistert hier Julia Hamari.







Pizzicato - De Italiaanse muziekterm pizzicato betekent voor strijkers dat in plaats van met de strijkstok te werken de snaren met de vingertop van een van de vingers, meestal van de rechterhand, getokkeld worden. De strijkstok wordt daarbij meestal in de hand gehouden. Met name voor de contrabas wordt veel pizzicato gebruikt. Aan Monteverdi wordt de introductie van pizzicato voor de viool toegeschreven. De contrabas bij pop- of jazzmuziek wordt vrijwel altijd pizzicato gespeeld. 


ga hier verder naar BWV 78 >>  de cantates de cantates de cantates de cantates de ca